26 augustus 2005, Pharmaceutisch Weekblad, Jaargang 140 Nr 34
Met het schrappen van de zelfzorggeneesmiddelen uit het verzekerde pakket hoopte minister Hoogervorst vorig jaar € 115 miljoen te bezuinigen op de geneesmiddelenuitgaven. Met een uiteindelijk gerealiseerde besparing van € 60 miljoen werd dit bedrag niet gehaald. Besparingen lekten weg doordat patiënten overstapten naar - in veel gevallen duurdere - receptgeneesmiddelen die nog wel vergoed werden. Begin dit jaar paste de minister de regeling aan. Zonder veel effect.
Vorig jaar besloot minister Hoogervorst van Volksgezondheid dat zelfzorggeneesmiddelen die door de arts op recept worden voorgeschreven, niet langer zouden worden vergoed via de zorgverzekeraar. Deze bezuinigingsmaatregel leidde in 2004 tot een besparing van € 60 miljoen op de verzekerde geneesmiddelenuitgaven. Uit onderzoek van de SFK bleek verder dat deze maatregel tot gevolg had dat patiënten bij bepaalde categorieën geneesmiddelen overstapten van zelfzorggeneesmiddelen naar receptplichtige geneesmiddelen die nog wel vergoed werden. Deze verschuivingen deden zich met name voor bij laxeermiddelen (bij obstipatie), calciumtabletten (bij kalktekort) en antihistaminica (onder meer bij hooikoorts). Per 1 januari 2005 heeft de minister de bezuinigingsmaatregel weer deels ongedaan gemaakt. Zelfzorggeneesmiddelen zoals laxantia, calciumtabletten, antihistaminica en motiliteitsremmende middelen (bij diarree) worden sinds begin dit jaar weer vergoed als er sprake is van langdurig gebruik (meer dan 6 maanden).
Sinds de jaarwisseling zit het gebruik van laxeermiddelen weer in de lift. Apotheken
verstrekten in het eerste halfjaar 1,3 miljoen keer een laxeermiddel; 4% meer dan vorig jaar. Het
gebruik ligt nog wel 5% onder het niveau van 2003. In totaal zal er dit jaar € 38 miljoen aan
laxeermiddelen worden besteed in de openbare apotheek, waarvan € 25 miljoen aan receptplichtige
(WTG) varianten (figuur 1).
In 2004 leidde de zelfzorgmaatregel tot een grootschalige verschuiving van goedkopere laxeermiddelen
zoals lactulose, naar duurdere receptplichtige laxeermiddelen zoals Movicolon® en
Importal®. De bijstelling van de maatregel per 1 januari van dit jaar heeft hieraan
weinig veranderd. Het gebruik van lactulose en psylliumzaad neemt weliswaar toe, maar ligt nog
altijd 25 tot 30% onder het niveau van 2003. Als gevolg van de prijsverlagingen die generieke
leveranciers bij deze middelen hebben doorgevoerd, vallen de uitgaven zelfs 45% lager uit dan in
2003. Met name de uitgaven voor Movicolon® blijven toenemen (+9%). Naar verwachting
zal er dit jaar € 13 miljoen aan dit middel worden besteed in de openbare apotheek, ruim drie
keer zo veel als in 2003.
De antihistaminica die het meest via de openbare apotheek worden verstrekt, zijn (levo)cetirizine en (des)loratadine. Aan deze middelen zal dit jaar € 30 miljoen worden uitgegeven in de apotheek. Dat is evenveel als in 2004 en € 5 miljoen minder dan in 2003. De wijziging van de vergoedingsstatus van cetirizine en loratadine leidde in 2004 tot een grootschalige verschuiving naar de wel vergoede WTG-varianten levocetirizine en desloratadine. In dit beeld is weinig veranderd (figuur 2).
Het gebruik van calciumtabletten is gedurende de eerste 6 maanden van dit jaar spectaculair toegenomen. Het aantal recepten is vergeleken met vorig jaar gestegen van 320.000 naar 400.000. Als deze trend de rest van het jaar doorzet, stijgen de uitgaven voor deze middelen naar € 22 miljoen (figuur 3). Dat is € 4 miljoen meer dan vorig jaar en € 6 miljoen meer dan in 2003. De recente uitgaventoename komt volledig op het conto van de kauwtablet Calcichew D3® (WTG, vergoed).
Figuur 1: uitgaven aan laxeermiddelen (in miljoenen euro’s)
* prognose
Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen
Figuur 2: uitgaven aan levocetirizine en desloratadine versus cetirizine en loratadine (in miljoenen euro’s)
* prognose
Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen
Figuur 3: uitgaven aan calciumtabletten (in miljoenen euro’s)
* prognose
Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen
Dit is een publicatie van de Stichting Farmaceutische Kengetallen.
Overname van tekst, gegevens, tabellen of grafieken is toegestaan mits onder volledige bronvermelding.